اسرا دوغان / مهرى آريانفر

51

حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى )

نمىشد ؛ فقط در حق اهالى ايرانى مجاور و مسافر اجرا مىشد . اين موضوع ، منافى با شرايط مصالحه است و بايد مراعات كنند ؛ چرا كه مخالف با قوانين اسلامى است . BOA . Hatt Humayun 06 / 00202 5 . اموال ضبط شده حجاج ايرانى در عثمانى تا جهان را قرار و فلك را مدار است ، ذات حميد و صفات جناب مجدت و جلالت نصاب فخامت و مناعت انتصاب نبالت و متانت مآب ناظم الامور بالرأى الصايب ، كافل مهام الجمهور بالفكر الثاقب ذى المجد الاهل و الشرف السبيل مشير مشترى نظر دستور صيانت تدبير برادر محبت انتساب رئيس الكتاب دام اجلاله فلك عزت و جلالت را مدار باد بيمنه و جوده . بعد از شرح مراسم دعوات وافيات اجابت آيات مشهود راى اصابت به سراى مؤالفت اقتضا مىدارد كه از قرارى كه بارها مسموع افتاده ، سواى اموال مضبوطه تجار ، مال جمعى ديگر از اهالى ممالك دولت عليّه ايران از حجاج و تجار و غيره از ممالك دولت سنيّه عثمانى مانده كه برخى را به عدوان از آنها گرفته‌اند و بعضى صاحبان آنها مرده ، به علت عدم وصى و وكيل ضبط شده و بعض ديگر به‌طورهاى مختلف از دست آنها بيرون رفته ، صاحبان آنها بعضى صغير و برخى فقيرند كه از آمدن به آن حدود به علت بعد مسافت متعذر مىباشند و موافق مصالحه و جهت جامعه اسلاميه و مستلزمات دوستى و الفت دولتين عليتين همه اموال مزبوره بايد مطالبه و استرداد شود . لهذا عالىجاه رفيع‌جايگاه ، عزت و سخاوت همراه زبدةالاماجد و الاعيان آقامصطفى وقايع‌نگار و معتمد سركار اشرف و الا از حضرت سپهر مرتبت نواب مستطاب ولىالنعم علىالهمم ، نايب السلطنة العلية ابد الله تعالى ايام اقباله مأمور و به عهده او مقرر داشته‌اند كه همه آنها را موافق دفتر و حساب كه تسليم او شده ، در هر جا كه باشد مطالبه و بازيافت كند . البته آن جناب نيز به ملاحظه الفت و اتحاد دولتينِ ابدبنياد و رعايت حال مسلمين